Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φυτοπροστασία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φυτοπροστασία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 8 Δεκεμβρίου 2020

Αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς (5ο και τελευταίο)

Σε πρόσφατη ανάρτηση είχα αναφερθεί στην αναποτελεσματικότητα του κρατικού συστήματος δακοκτονίας (δολωματικοί ψεκασμοί). Η ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος επισημαίνεται εδώ και πολλές δεκαετίες, αλλά τίποτα ουσιαστικό δε γίνεται. Μετά την περσινή καταστροφή, το θέμα γίνεται ακόμα πιο επιτακτικό. Ωστόσο, το ελληνικό κράτος «αντιμετωπίζει» το πρόβλημα με τον ίδιο απλοϊκό τρόπο που το αντιμετωπίζει και ένας συμβατικός παραγωγός πεισμένος για τα θαυματουργά αποτελέσματα των τοξικών εντομοκτόνων: Ψάχνουμε το πιο «δυνατό» (δηλ. το πιο τοξικό) εντομοκτόνο να το χρησιμοποιήσουμε στους δολωματικούς ψεκασμούς, χωρίς να σκεφτόμαστε

Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου 2020

Αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς (2)

 Λόγω του ότι οι κρατικοί δολωματικοί ψεκασμοί δεν είναι πολύ αξιόπιστοι και του ότι σε ορισμένες περιοχές για διάφορους λόγους δε γίνονται, πολλοί συμβατικοί ελαιοπαραγωγοί δρουν ατομικά, κάνοντας δικούς τους ψεκασμούς με δικά τους έξοδα. Κάποιοι κάνουν δολωματικό όπως στο πρόγραμμα της δακοκτονίας, αλλά οι περισσότεροι, για να είναι σίγουροι για το αποτέλεσμα, κάνουν 2-3 καλύψεις των δέντρων τους με χημικά εντομοκτόνα ψηλής τοξικότητας που έχουν ταυτόχρονα και μεγάλη ικανότητα να παραμένουν αδιάσπαστα και δραστικά πολλές εβδομάδες πάνω στους φυτικούς ιστούς. Επειδή περνούν και μέσα στην ελιά μπορούν ακόμα και να σταματήσουν μια προσβολή του καρπού στην αρχή της, σκοτώνοντας τη νεαρή κάμπια μέσα στη στοά της. Καταλαβαίνετε, βέβαια, τι σημαίνει αυτό από την άποψη των υπολειμμάτων των εντομοκτόνων αυτών στο λάδι ή και στον καρπό της βρώσιμης ελιάς. (Θα αναφερθώ παρακάτω σχετικά με το τι πρέπει να περιμένουμε φέτος στα λάδια….). Πολύ μεγαλύτερη επιβάρυνση από αυτή του δολωματικού ψεκασμού. Κατά τα άλλα, η επέμβαση αυτή μπορεί να θεωρηθεί κατασταλτική ή «θεραπευτική» μέθοδος.

Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2020

Αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς (1)


Στην Ελλάδα, και πιο πολύ στις θερμές περιοχές της, ο μεγαλύτερος εχθρός της ελιάς είναι ο δάκος, που μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγάλες καταστροφές –ποσοτικές και ποιοτικές- στην παραγωγή. Σε πολλές περιπτώσεις η αντιμετώπισή του είναι δύσκολη. Κι αυτό γιατί:
1. Είναι ένα έντομο που η εξέλιξη του πληθυσμού του επηρεάζεται περισσότερο από τη δριμύτητα του χειμώνα που προηγήθηκε και τις καιρικές συνθήκες κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του καρπού της ελιάς και λιγότερο από τις ανθρώπινες ενέργειες-επεμβάσεις. Συγκεκριμένα, ο μαλακός χειμώνας έχει ως αποτέλεσμα να επιβιώσουν το χειμώνα πολλές νύμφες (κουκούλια) και να βγάλουν τη νέα γενιά των τέλειων εντόμων την άνοιξη («θεμελιωτική γενιά»). Η γενιά αυτή θα δώσει τις πρώτες προσβολές το καλοκαίρι. Μετά από έναν πολύ ψυχρό χειμώνα η νέα γενιά δεν είναι πολυάριθμη. Μέτρια θερμός και σχετικά υγρός καιρός ευνοούν πολύ τη γρήγορη εξέλιξη του δάκου, που μπορεί να συμπληρώσει 5, 6 ή και 7 επικαλυπτόμενες γενιές ακόμα ως τη συγκομιδή της ελιάς και να φτάσει σε τεράστιο ύψος πληθυσμού κατά τόπους. Τέτοιες συνθήκες όμως είναι συνηθισμένες σε πολλές ελαιοκομικές περιοχές της χώρας.
2. Η προνύμφη (το σκουλήκι) του δάκου είναι μονοφάγος. Μπορεί να αναπτυχτεί μόνο στον καρπό της ελιάς (και όχι σε καρπούς άλλων δέντρων), και μόνο εκεί κατευθύνονται οι ωοτοκίες των θηλυκών. Η ζημιά που προκαλεί ο δάκος δε μοιράζεται σε διάφορα είδη δέντρων, όπως γίνεται με άλλα βλαβερά έντομα.

 Μετά από ένα διάλειμμα λόγω διακοπών, ασχολούμαστε πάλι με τα αγροτικά.. Ψεκάσαμε με καολίνη τις ελιές μας (απωθητικό για το δάκο). Στο καυτό θέμα της δακοκτονίας θα είναι αφιερωμένες και οι επόμενες δημοσιεύσεις.






Τρίτη 9 Ιουνίου 2020

Ωφέλιμα έντομα (2). Χρύσωπας

Συνεχίζουμε την αναφορά μας στα ωφέλιμα έντομα με τον Χρύσωπα (Chrysoperla carnea), ένα έντομο που οι ιδιότητές του είναι άγνωστες στους περισσότερους, αν και την τέλεια μορφή του πολλές φορές τη βλέπουμε τα βράδια και μέσα στα σπίτια μας (προσελκύεται από τα φώτα). Είναι ανοιχτοπράσινο, με οβάλ μακρόστενα φτερά με νεύρωση και πολύ μακριές κεραίες στο κεφάλι. Τα μάτια του είναι χρυσαφιά και το συνολικό του μήκος 10-12 χιλιοστά (βλ. φωτογραφία). Για όσους-ες ενδιαφέρονται για την ταξινόμησή του, ανήκει στην τάξη Νευρόπτερα, Οικογένεια Chrysopidae.

Ο Χρύσωπας είναι ολομετάβολο έντομο, δηλαδή στη διάρκεια της ζωής του περνάει και από τα τέσσερα δυνατά στάδια: Αυγό, προνύμφη (larva), νύμφη (pupa) και τέλειο έντομο (ή ακμαίο).
Τα αυγά του, που είναι ωοειδή και άσπρα, έχουν μια παράξενη και χαρακτηριστική ιδιομορφία: Είναι 

Κυριακή 24 Μαΐου 2020

Ωφέλιμα έντομα και αρθρόποδα (1)

Αυτή την εποχή στην ύπαιθρο η βλάστηση οργιάζει, τα ανθισμένα φυτά φαίνονται σαν χρωματικές εκρήξεις στο φόντο του πράσινου,  ο αέρας  είναι γεμάτος από γλυκιές  μυρωδιές και από…χιλιάδες « ζουζούνια» που πετούν γύρω μας, πολύ απασχολημένα… Πέρα από τις γνωστές μας  μέλισσες – που η συμβολή τους στην επικονίαση/ γονιμοποίηση πολλών καλλιεργούμενων φυτών είναι αναντικατάστατη- υπάρχουν και αρκετά άλλα έντομα (και πιο γενικά,  αρθρόποδα) που είναι εξαιρετικά ωφέλιμα γιατί τρώνε (ή παρασιτούν και καταστρέφουν) διάφορους εχθρούς των καλλιεργειών μας. Είναι σκόπιμο,  όσοι-ες ασχολούμαστε με τη γεωργία, να ξέρουμε τα πιο βασικά από αυτά, τουλάχιστον αυτά που είναι κάπως μεγάλα και φαίνονται με γυμνό μάτι.

Παρασκευή 22 Μαΐου 2020

Καλόκορη της ελιάς

Καλόκορη (Calocoris trivialis Costa). Είναι έντομο της τάξης Ημίπτερα, οικ. Miridae. Έχει μια γενιά μόνο το χρόνο. Το τέλειο είναι ένα ανοιχτοπράσινο έντομο σαν μακρόστενη βρωμούσα μήκους 7-8 χιλ., με μεγάλες κεραίες. Στη ράχη και πίσω μπορεί να έχει και καφετί χρώμα. Η νύμφη είναι επίσης ανοιχτοπράσινη και χωρίς φτερά. Μεγαλώνει σταδιακά (5 στάδια ανάπτυξης) ώσπου να γίνει τέλειο. Οι νύμφες βγαίνουν από τα αυγά από τα τέλη χειμώνα ως τα τέλη της άνοιξης. Τόσο η νύμφη όσο και το τέλειο έντομο τρέφονται τρυπώντας τρυφερούς βλαστούς ή τους μίσχους των ανθοταξιών και ρουφώντας το χυμό των φυτών. Έτσι κάνει ζημιές στα άνθη, που συχνά πέφτουν.

Τρίτη 19 Μαΐου 2020

Μπαμπακίλα (ή Ψύλλα) της ελιάς

Μη σας τρομάζει η βαμβακίλα!
Αυτή την εποχή εξελίσσεται η άνθηση της ελιάς. Πολύ συχνά βλέπουμε πάνω στις ταξιανθίες της ελιάς μια άσπρη κηρώδη ουσία που τις καλύπτει. Συνήθως εμφανίζονται μικρές ή μεγαλύτερες κηλίδες διάσπαρτες πάνω στο φύλλωμα των δέντρων. Πρόκειται για το έντομο ψύλλα της ελιάς (Euphyllura olivina Costa) ή βαμβακάδα ή βαμβακίλα. Ανήκει στην τάξη των Ημίπτερων, οικογένεια Psyllidae. Είναι ένα μικρό έντομο (2,5 χιλιοστά περίπου), πράσινο στο χρώμα, που παρασιτεί την ελιά και έχει 1-3 γενιές το χρόνο. Το τέλειο θηλυκό αφήνει τα αυγά του την άνοιξη στις ταξιανθίες της ελιάς, στην κάτω πλευρά των φύλλων ή σε κλαδάκια. Από τα αυγά βγαίνουν οι νύμφες, που μοιάζουν με το τέλειο έντομο (αλλά πιο μικρές, χωρίς φτερά) και είναι κίτρινες με πεπλατυσμένο σώμα. Εκκρίνουν μια λευκή κηρώδη ουσία που μοιάζει με μπαμπάκι κάτω από την οποία καλύπτονται και αναπτύσσονται. Τρέφονται απομυζώντας χυμούς από τα άνθη και τα φύλλα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καταστρέφουν ανθοταξίες.
Η εικόνα του φυλλώματος της ελιάς σκεπασμένου με τη βαμβακίλα μπορεί να είναι πολύ εντυπωσιακή, αλλά δεν πρέπει να μας πιάνει πανικός: Είναι εξαιρετικά σπάνιες οι ζημιές από την ψύλλα. Δεδομένου ότι η ελιά έχει χιλιάδες άνθη, και πως αν ακόμα και ένα 3-4% από αυτά καρποδέσει έχουμε μια πλήρη παραγωγή, είναι πολύ δύσκολο να έχουμε ορατή μείωση της παραγωγής. Στις γεωργικές προειδοποιήσεις αναφέρεται ως όριο για ανάγκη καταπολέμησης η κάλυψη από τη βαμβακίλα του 30% της επιφάνειας του φυλλώματος των δέντρων κατά Μ.Ο. Πιο συγκεκριμένα, από μελέτες που έχουν γίνει, φαίνεται πως πρέπει να υπάρχουν πάνω από 7-8 άτομα ψύλλας σε κάθε ανθοταξία κατά Μ.Ο. για να προκληθούν ζημιές στην παραγωγή. Τέτοιες περιπτώσεις είναι εξαιρετικά απίθανες, ειδικά σε ελαιώνες που δέχονται οικολογική διαχείριση. Πάντως μπορούμε να ψεκάσουμε με νερό με εντομολογικό σαπούνι με πίεση.
Εδώ πρέπει να επισημάνουμε πως στη φύση υπάρχουν πάρα πολλά αρπακτικά έντομα και παράσιτα που τρώνε την ψύλλα. Παραδείγματα αρπακτικών είναι ο χρύσωπας (Crysopa carnea), το Anthocoris memoralis κ.α. Επίσης τα αυγά και οι νύμφες καταστρέφονται εύκολα από τη ζέστη και την ξηρασία.
Στις φωτογραφίες: Βαμβακίλα στα φύλλα, νύμφη και τέλειο έντομο.

Δευτέρα 4 Μαΐου 2020

Ξυλοφάγα έντομα ελιάς


Αυτή την εποχή, αν έχουν μείνει κάπως χοντρά κομμένα κλαδιά από το κλάδεμα στους ελαιώνες,  παρατηρούμε πάνω τους πολλά σημεία-προεξοχές που αποτελούνται από μικρούς σωρούς σκόνη ξύλου σαν ψιλό πριονίδι (βλ. φωτογραφία 1). Είναι το  σημάδι πως τα τέλεια έντομα του φλοιοφάγου ή του φλοιοτρίβη έχουν τρυπήσει το φλοιό των  κλαδιών και  έχουν σκάψει μια μικρή στοά κάθετη στον άξονα του κλαδιού. Αφού ζευγαρώσουν, τα θηλυκά γεννούν αυγά κατά μήκος αυτής της στοάς.   Από τα αυγά βγαίνουν οι προνύμφες (μικρά κοντόχοντρα σκουλήκια), που αρχίζουν να σκάβουν στοές  κάθετες  στην αρχική μητρική στοά.  Όταν συμπληρώσουν την ανάπτυξή τους, νυμφώνονται (φτιάχνουν κουκούλι) στην άκρη της στοάς τους. Τα  νέα τέλεια έντομα που βγαίνουν από το κουκούλι τρυπούν το φλοιό και βγαίνουν έξω από το κλαδί. Μετά πετούν προς τα ελαιόδεντρα και ανοίγουν τρύπες και στοές στις «μασχάλες» των λεπτών κλαδιών (1-3 χρόνων)  και στις βάσεις των ανθοταξιών της ελιάς για να τραφούν. Όταν ωριμάσουν σεξουαλικά μετακινούνται σε πιο χοντρά κλαδιά που προσφέρονται για να ζευγαρώσουν και να ωοτοκήσουν. 
 Αυτά τα δύο ξυλοφάγα σκαθάρια, ο Φλοιοφάγος ή Υλέζινος (Hylesinus oleiperda)  και ο Φλοιοτρίβης (Phloeotribus scarabaeoides) μοιάζουν  πάρα πολύ μεταξύ τους (φωτ. 2 & 3). Είναι

Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου 2020

Κυκλοκόνιο της ελιάς (φυλλόπτωση)

Αυτή την εποχή στις μεγαλόκαρπες ποικιλίες ελιάς και σε περιοχές πολύ υγρές μπορεί να παρατηρήσει κανείς προσβολή από κυκλοκόνιο (ήδη από το φθινόπωρο φαίνεται). Στα φύλλα εμφανίζονται χαρακτηριστικές κηλίδες ("μάτι παγωνιού" -βλ. φωτογραφία) και αργότερα τα φύλλα πέφτουν. (Γι αυτό και η ασθένεια λέγεται και "φυλλόπτωση" Μπορεί να προκαλέσει μεγάλη εξασθένιση του φυτού). Στις περιοχές όπου αποτελεί σημαντικό πρόβλημα κάνουμε κάθε χρόνο ψεκασμό με τα επιτρεπόμενα χαλκούχα μυκητοκτόνα (μετά τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου ή και την άνοιξη).

Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου 2020

Σε συνέχεια της ανάρτησης για τα κλαδέματα: Κάτι που επίσης ελάχιστοι προσέχουν είναι η απολύμανση των κλαδευτικών εργαλείων, κατά διαστήματα, όσο διαρκεί το κλάδεμα. Όσοι δεν το κάνουν μεταφέρουν από δέντρο σε δέντρο τους μύκητες που καταστρέφουν το ξύλο. Δυστυχώς στους ελαιώνες μας υπάρχουν πολλές τέτοιες προσβολές και δεν πρέπει να χειροτερεύουμε την κατάσταση.
Τα κλαδευτικά εργαλεία απολυμαίνονται με οινόπνευμα 70 βαθμών, (τα βουτάμε για 2 τουλάχιστον λεπτά), με βορδιγάλειο πάστα και με ειδικές αλοιφές του εμπορίου (καλύπτουμε πλήρως την επιφάνεια που κόβει).
Η εικόνα ίσως περιέχει: γρασίδι, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση