Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καλές γεωργικές πρακτικές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καλές γεωργικές πρακτικές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2020

Τρίτο και τελευταίο μέρος από τις "Καλές Πρακτικές":


Οργανική ουσία: Είναι τα διάφορα υπολείμματα φυτικής (πεσμένα φύλλα, άχυρα, στελέχη φυτών μετά το θέρισμα κ.α.) και ζωικής προέλευσης (κοπριές, υπολείμματα μικροσκοπικών ζώων) τα οποία στο έδαφος, με την επίδραση διαφόρων μικροοργανισμών, υφίστανται αερόβια ζύμωση (κομποστοποίηση ή, πιο σωστά, χουμοποίηση) που καταλήγει στη δημιουργία ενός σκουρόχρωμου σταθεροποιημένου υλικού που λέγεται χούμος. Ο χούμος τροφοδοτεί τα φυτά με μικρές ποσότητες από όλα τα θρεπτικά στοιχεία, δημιουργεί καλή δομή στο έδαφος (σφίγγει τα χαλαρά εδάφη, χαλαρώνει τα σφιχτά, επιτρέπει καλύτερη συγκράτηση του νερού και καλύτερο αερισμό) και αναπτύσσει τη ζωή στο έδαφος.
Συγκαλλιέργεια: Στο ίδιο χωράφι φυτεύονται δύο ή περισσότερα είδη φυτών, με αμοιβαίο όφελος (π.χ. μια συγκαλλιέργεια που συνηθίζεται σε πολλές χώρες είναι καλαμπόκι μαζί με αναρριχώμενο φασόλι (ή τριπλή: καλαμπόκι-φασόλι-κολοκύθα). Το καλαμπόκι δίνει στήριγμα στο αναρριχώμενο φασόλι, το φασόλι δίνει άζωτο στο έδαφος (αμφισβητήσιμη ποσότητα, πάντως) ενώ η κολοκύθα έχει φύλλα που απλώνονται στο έδαφος και εμποδίζουν τα αγριόχορτα. Υπάρχουν αρκετές ευνοϊκές συγκαλλιέργειες που προτείνονται στα λαχανικά, είναι πολύ ενδιαφέρον θέμα, θα επανέλθω κάποια άλλη στιγμή.
Μειωμένη κατεργασία εδάφους: Καλλιέργεια του εδάφους πρέπει να γίνεται μόνο όταν είναι αυτή είναι απολύτως απαραίτητη (π.χ. για να απαλλαγούμε από κάποια "δύσκολα" αγριόχορτα ή για προετοιμασία σποράς), και χωρίς σκάψιμο σε μεγάλο βάθος και μεγάλη αναμόχλευση. (Εδώ πρέπει να πω πως αρκετές φορές έχω σπείρει βίκο μόνο του ή μαζί με σιτηρό σε ελαιώνα για χλωρή λίπανση, χωρίς κατεργασία του εδάφους, στα πεταχτά πάνω στις ξυνίδες και τα άλλα αγριόχορτα, με επιτυχία.Ίσως είχε μόνο κάποια καθυστέρηση στο φύτρωμα).
Εκτός από οικονομία σε χρήματα, η μειωμένη κατεργασία προστατεύει το έδαφος από τη διάβρωση, την απώλεια υγρασίας και την απώλεια ωφέλιμων μικροοργανισμών, ενώ καθυστερεί τη διάσπαση της οργανικής ύλης (αυτό είναι καλό).
Κατάλληλο σύστημα άρδευσης: Πρέπει να χρησιμοποιείται το κατάλληλο σύστημα άρδευσης ώστε να μην εμφανίζονται άλατα στο έδαφος ή να μην ξεπλένονται θρεπτικά στοιχεία.

Τρίτη 10 Μαρτίου 2020

Συνέχεια στις καλές πρακτικές (2ο μέρος)






Ψυχανθή φυτά (όσπρια): Πολύ μεγάλη  οικογένεια φυτών που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τα βρώσιμα και κτηνοτροφικά όσπρια (φασόλια, μπιζέλια, φακές, κουκιά, ρεβίθια, φάβα, βίκο, λούπινο, τριφύλλι, μηδική κ.α.). Στις ρίζες των φυτών αυτών μπαίνουν και συμβιώνουν βακτήρια αζωτοδεσμευτικά, που παίρνουν, δηλαδή, το αέριο άζωτο από τον αέρα του εδάφους και το μετατρέπουν σε ενώσεις αζώτου που μπορεί το φυτό να τις αφομοιώσει. (Τα φυτά έχουν μεγάλες ανάγκες σε άζωτο για να μεγαλώσουν και να καρπίσουν, αλλά πρέπει αυτό να βρίσκεται σε ορισμένες χημικές ενώσεις που απορροφούνται από τις ρίζες- το αέριο άζωτο τους είναι άχρηστο). Για το λόγο αυτό, τα ψυχανθή είναι τα φυτά που  κατ εξοχήν προσφέρονται για χλωρή λίπανση, και είναι σκόπιμο να συμμετέχουν στα προγράμματα αμειψισποράς.
Χλωρή λίπανση: Σπέρνουμε ψυχανθή (π.χ. βίκο) στην αρχή του χειμώνα στο ανοιχτό χωράφι ή σε οπωρώνα  και στο τέλος του χειμώνα ή την άνοιξη, την εποχή της άνθισής τους, τα ενσωματώνουμε  στο έδαφος με δισκάροτρο ή περιστροφικό σκαπτικό. Καθώς η χλωρή μάζα των φυτών αυτών αποσυντίθεται μέσα  στο χώμα, δίνει  στο έδαφος οργανική ουσία –που έχει πολλαπλή ωφέλεια για το έδαφος. Επιπλέον, στη διάθεση των δέντρων του οπωρώνα (ή της ετήσιας καλλιέργειας που θα σπαρεί κατόπιν στο ανοιχτό χωράφι), παραμένει το άζωτο από το ριζικό σύστημα των –νεκρών πια- ψυχανθών.


Σάββατο 29 Φεβρουαρίου 2020

Καλές γεωργικές πρακτικές (1ο μέρος)



Από σήμερα και τις επόμενες μέρες θα έχω μερικά σύντομα σημειώματα για καλές γεωργικές πρακτικές (οι περισσότερες παραδοσιακές) που θα έπρεπε να εφαρμόζονται πλατιά για προστασία εδάφους, υδατικών πόρων, ατμόσφαιρας, βιοποικιλότητας και για καλή απόδοση των καλλιεργειών μας, όμως οι περισσότεροι παραγωγοί δεν τις ακολουθούν. Πιο πολύ τις εφαρμόζουν οι βιοκαλλιεργητές, όμως όχι όλοι. .
Θα αναφερθούμε στην αμειψισπορά (της αγρανάπαυσης συμπεριλαμβανομένης), τη χλωρή λίπανση, την προσθήκη οργανικής ουσίας, τη συγκαλλιέργεια και τη μειωμένη κατεργασία του εδάφους.
Σήμερα αναφέρουμε τι είναι αμειψισπορά.
Αμειψισπορά: Πρόκειται για την εναλλαγή καλλιεργειών στο ίδιο χωράφι. Η εναλλαγή αυτή γίνεται μελετημένα και μπορεί να επεκτείνεται σε πάνω από δύο χρόνια (αμειψισπορά διετής, τριετής, τετραετής κ.λ.π.). Τα κριτήρια για την επιλογή των φυτών είναι όχι μόνο η αναμενόμενη οικονομική απόδοση της καλλιέργειας αλλά και η δυνατότητα εκμετάλλευσης του εδάφους σε διαφορετικό βάθος, η ισόρροπη εκμετάλλευση διαφορετικών θρεπτικών στοιχείων, ο εμπλουτισμός του εδάφους με οργανική ουσία και άζωτο, η αποφυγή επίμονων αγριόχορτων κ.α.
Για να την κάνουμε σωστά πρέπει να ξέρουμε τα χαρακτηριστικά των καλλιεργειών (ριζικό σύστημα, απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά και νερό, προσβολές, αντοχή στα αγριόχορτα κ.α.). Προσπαθούμε να βάζουμε μέσα στην αμειψισπορά και τις πιο αποδοτικές οικονομικά καλλιέργειες, αλλά όχι μόνο αυτές. Παράδειγμα τριετούς αμειψισποράς: Σιτηρό - ψυχανθές - πατάτα. (Το ψυχανθές αφήνει άζωτο στο έδαφος που το εκμεταλλεύεται η πατάτα που έρχεται μετά και είναι φυτό μεγάλων απαιτήσεων. Αντίθετα τα σιτηρά δε θέλουν πολύ άζωτο στο έδαφος γιατί ψηλώνουν πολύ και "πλαγιάζουν").

Το σύστημα αμειψισποράς μπορεί να περιλαμβάνει και ένα χρόνο αγρανάπαυση.
Αγρανάπαυση: Η αποφυγή καλλιέργειας και σποράς για ένα χρόνο σε ένα χωράφι, ώστε αυτό να μπορέσει να αναπληρώσει τα θρεπτικά συστατικά και το νερό στο έδαφος. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για βοσκή ζώων. Παράδειγμα: Στάρι-Αγρανάπαυση ή Κριθάρι-Αγρανάπαυση.